နှလုံးဖောက်ပြန်သည်ဟု သံသယရှိလျှင် (Suspected Heart Attack)
Quick Summary
ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ မောပန်းခြင်း၊ ချွေးစေးပြန်ခြင်းတို့သည် နှလုံးဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သည်။ အရေးပေါ်အကူအညီ (၁၉၂) ချက်ချင်းခေါ်ပါ။ လူနာကို သက်တောင့်သက်သာ ထိုင်ခိုင်းပြီး အဝတ်အစားလျှော့ပေးပါ။ ဓာတ်မတည့်ခြင်းမရှိပါက အက်စပရင် ဝါးစားခိုင်းပါ။ လူနာကို လုံးဝ တစ်ယောက်တည်း ပစ်မထားပါနှင့်။
Steps
အရေးပေါ်ခေါ်ပြီး နားနေခိုင်းပါ (Call Help and Rest) - ရင်ဘတ်အောင့်သည်ဟု လူနာက ပြောလျှင် ချက်ချင်း အလုပ်ရပ်ခိုင်းပြီး သက်တောင့်သက်သာ အနေအထား (ကျောမှီဖြင့် ထိုင်လျက် သို့မဟုတ် W ပုံစံ ခြေထောက်ကွေးထိုင်လျက်) နေခိုင်းပါ။ အရေးပေါ်ကား (၁၉၂) ကို ချက်ချင်းခေါ်ပါ သို့မဟုတ် ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်းသွားရန် ပြင်ဆင်ပါ။
အဝတ်လျှော့ပါ (Loosen Clothing) - အသက်ရှူရ လွယ်ကူစေရန် လည်ပင်း၊ ရင်ဘတ်နှင့် ခါးပတ်နေရာများရှိ တင်းကျပ်နေသော အဝတ်အစားများကို လျှော့ပေးပါ။ လူနာကို စိတ်ငြိမ်ငြိမ်ထားရန် အားပေးစကားပြောပါ။
ဆေးတိုက်ပါ (Administer Aspirin if safe) - လူနာသည် အက်စပရင် (Aspirin) နှင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်း မရှိလျှင်၊ သွေးထွက်လွန်ရောဂါ မရှိလျှင် အက်စပရင် (၃၀၀ မီလီဂရမ်) ကို ညက်အောင် ဝါးစားပြီးမှ မျိုချခိုင်းပါ။ (ရေအနည်းငယ်ဖြင့် သောက်နိုင်သည်)။ ၎င်းသည် သွေးခဲမှုကို လျော့ကျစေသည်။
စောင့်ကြည့်ပါ (Monitor and Prepare for CPR) - ဆေးရုံကား မရောက်ခင်အထိ လူနာဘေးမှ လုံးဝ မခွာပါနှင့်။ အသက်ရှူမှုနှင့် သတိရ/မရကို အမြဲစောင့်ကြည့်ပါ။ အကယ်၍ လူနာ သတိလစ်သွားပြီး အသက်မရှူတော့ပါက CPR (ရင်ဘတ်ဖိခြင်း) ချက်ချင်း ပြုလုပ်ပါ။
Do's and Don'ts
ပြုလုပ်ရန် (Do's)
- အရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှု (၁၉၂) ကို ချက်ချင်းခေါ်ပါ။
- လူနာကို သက်တောင့်သက်သာ ထိုင်ခိုင်းပြီး နားနေစေပါ။
- တင်းကျပ်သော အဝတ်အစားများကို လျော့ပေးပါ။
- ဓာတ်မတည့်ခြင်းမရှိပါက အက်စပရင် (၃၀၀ မီလီဂရမ်) ကို ဝါးစားခိုင်းပါ။
- နှလုံးရောဂါအခံရှိပြီး ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားသော ဆေး (Nitroglycerin) ရှိပါက ငုံခိုင်းပါ။
ရှောင်ကြဉ်ရန် (Don'ts)
- လူနာကို ကိုယ်တိုင် ကားမောင်းခွင့် မပြုရ။
- "လေထိုးတာပါ၊ ရင်ပူတာပါ" ဟု အလွယ်တွေးပြီး အချိန်မဆွဲရ။
- အကူအညီခေါ်ရန်မှလွဲ၍ လူနာကို တစ်ယောက်တည်း မထားခဲ့ရ။
- အက်စပရင်နှင့် နှလုံးဆေးမှလွဲ၍ အခြား အစားအစာ၊ ရေနှင့် ဆေးများ မတိုက်ရ။
- လူနာကို လမ်းလျှောက်ခိုင်းခြင်း၊ လှုပ်ရှားခိုင်းခြင်း မပြုရ။
Conclusion / Final Advice
"အချိန်သည် နှလုံးသား" (Time is Muscle) ဖြစ်သည်။ နှလုံးဖောက်ပြန်ချိန်တွင် စက္ကန့်နှင့်အမျှ နှလုံးကြွက်သားများ ပျက်စီးနေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရိုးရာကုထုံးများ၊ လေဆေးများဖြင့် အချိန်ဖြုန်းမနေဘဲ အရေးပေါ်ကားခေါ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးရုံသို့ အမြန်ဆုံးသွားရောက်ခြင်းကသာ အသက်ရှင်နိုင်ခြေ အများဆုံးဖြစ်သည်။ အက်စပရင် ဝါးစားခြင်းသည် အရေးကြီးသော ရှေးဦးပြုစုနည်း ဖြစ်သည်။