အရိုးကျိုးသည်ဟု သံသယရှိလျှင် (Suspected Fracture)
Quick Summary
လူနာကို မလိုအပ်ဘဲ လုံးဝ နေရာမရွှေ့ပါနှင့်။ ထိခိုက်မိထားသော ခြေ/လက်ကို မူလတွေ့ရှိရသည့် အနေအထားအတိုင်း ငြိမ်အောင်ထားပါ။ အရိုးကို အတင်းပြန်ဆက်ရန် မကြိုးစားပါနှင့်။ ရေခဲကို အဝတ်ပတ်၍ ကပ်ပေးနိုင်ပြီး အစာနှင့် ရေ တိုက်ကျွေးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Steps
ငြိမ်အောင်ထားပါ (Immobilize immediately) - ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသော နေရာကို လှုပ်ရှားမှုမရှိစေရန် ချက်ချင်း ငြိမ်အောင်ထားပါ။ လူနာကို ဘေးကင်းသောနေရာရောက်နေလျှင် ထပ်မရွှေ့ပါနှင့်။ ခြေထောက် သို့မဟုတ် လက်မောင်းကို တွေ့ရှိရသည့် အနေအထားအတိုင်းသာ ထားပါ။
ရေခဲအိတ် ကပ်ပါ (Apply ice packs) - နာကျင်မှုနှင့် ရောင်ရမ်းမှု သက်သာစေရန် ရေခဲကို တိုက်ရိုက်မကပ်ဘဲ အဝတ် သို့မဟုတ် တဘက်ဖြင့် ပတ်၍ ကပ်ပေးပါ။ (မိနစ် ၂၀ ကပ်၊ မိနစ် ၂၀ နား ပုံစံဖြင့် ပြုလုပ်ပါ)။
ကျပ်စည်း (Splint) ထည့်ပါ (Splint the injury) - ဆေးရုံသို့မရောက်ခင် လှုပ်ရှားမှုမရှိစေရန် သစ်သားပြား၊ ကတ်ထူစက္ကူ (သို့မဟုတ်) ထီး၊ သတင်းစာလိပ် စသည်တို့ကို အသုံးပြု၍ အientရာပြုလုပ်ပြီး အဝတ်စဖြင့် ချည်နှောင်ကာ ငြိမ်အောင်ထိန်းပေးပါ။
စစ်ဆေးပြီး ဆေးရုံပို့ပါ (Check circulation and Transport) - ကျပ်စည်းစည်းပြီးပါက ဒဏ်ရာရသော နေရာအောက်ပိုင်း (ဥပမာ- ခြေချောင်းထိပ်များ) ၏ သွေးလှည့်ပတ်မှု၊ အာရုံခံစားမှုနှင့် လှုပ်ရှားနိုင်မှုကို စစ်ဆေးပါ။ ထို့နောက် လူနာကို ဂရုတစိုက် သယ်ဆောင်၍ ဆေးရုံသို့ ပို့ပါ။
Do's and Don'ts
ပြုလုပ်ရန် (Do's)
- ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသော နေရာကို ချက်ချင်း မလှုပ်နိုင်အောင် ပြုလုပ်ပါ။
- အဝတ်ပတ်ထားသော ရေခဲအိတ်များ ကပ်ပါ (မိနစ် ၂၀ ကပ်၊ မိနစ် ၂၀ ချွတ်)။
- လက်မောင်း/ခြေထောက်ကို တွေ့ရှိရသည့် အနေအထားအတိုင်း (ကွေးနေလျှင် ကွေးလျက်အတိုင်း) ငြိမ်အောင်ထိန်းထားပါ။
- ဒဏ်ရာရသော နေရာအောက်ပိုင်း (ခြေဖျား/လက်ဖျား) ၏ သွေးလှည့်ပတ်မှုနှင့် အာရုံခံစားမှုကို စစ်ဆေးပါ။
ရှောင်ကြဉ်ရန် (Don'ts)
- အရိုးကို ပြန်ညီစေရန် (သို့) ဖြောင့်အောင် ဆွဲဆန့်ခြင်း၊ ထွက်နေသောအရိုးကို ပြန်သွင်းရန် ကြိုးစားခြင်း လုံးဝ မပြုလုပ်ရ။
- မလိုအပ်ဘဲ လူနာကို ရွှေ့ပြောင်းခြင်း မပြုရ။
- ရေခဲတုံးကို အရေပြားပေါ် တိုက်ရိုက် မကပ်ရ။
- ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သဖြင့် အစာနှင့် အရည် တိုက်ကျွေးခြင်း မပြုရ။
Conclusion / Final Advice
အရိုးကျိုးလူနာကို ပြုစုရာတွင် "မလှုပ်ရှားစေခြင်း" သည် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။ အရိုးကျိုးသည့်နေရာ လှုပ်ရှားသွားပါက အာရုံကြောများနှင့် သွေးကြောများကို ပြတ်တောက်သွားစေနိုင်ပြီး အခြေအနေ ပိုဆိုးသွားစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရှိရင်းစွဲအနေအထားအတိုင်း ကျပ်စည်းပြီး နီးစပ်ရာ ဆေးရုံသို့ အမြန်ဆုံး ပို့ဆောင်ပါ။