ထိခိုက်ဒဏ်ရာမှ သွေးထွက်များသောအခါ (Severe Bleeding)
Quick Summary
သွေးထွက်လွန်ခြင်းသည် အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သဖြင့် ချက်ချင်း သွေးတိတ်အောင် လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ သန့်ရှင်းသော အဝတ်ဖြင့် ဒဏ်ရာကို တိုက်ရိုက်ဖိထားပြီး နှလုံးထက်မြင့်အောင် မြှောက်ထားပါ။ သွေးစိုနေသော အဝတ်ကို လုံးဝ မဖယ်ရှားဘဲ အပေါ်မှ ထပ်အုပ်ပေးပါ။
Steps
တိုက်ရိုက်ဖိထားပါ (Apply Direct Pressure) - သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစား သို့မဟုတ် ပတ်တီးဖြင့် ဒဏ်ရာပေါ်သို့ တိုက်ရိုက် အုပ်၍ မိနစ် ၁၀ မှ ၁၅ မိနစ်ခန့် သင့်လျော်သော ဖိအားဖြင့် ဖိထားပေးပါ။
မြှောက်ထားပါ (Elevate the injury) အရိုးကျိုးခြင်း မရှိဘူးဟု သေချာပါက သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းစေရန် ဒဏ်ရာရသော အစိတ်အပိုင်းကို လူနာ၏ နှလုံးထက် မြင့်သောအနေအထားသို့ မြှောက်ထားပေးပါ။
ပတ်တီးစည်းပါ (Secure the bandage) - သွေးထွက် နှေးသွားပါက ဖိအားပေးပတ်တီး (Pressure bandage) ကို အသုံးပြု၍ စည်းနှောင်ပါ။ သွေးစိုနေသော မူလအဝတ်ကို လုံးဝ မဖယ်ရှားရပါ။ လိုအပ်ပါက အပေါ်မှ အလွှာသစ်များ ထပ်ထည့်၍ ဖိထားပါ။
Do's and Don'ts
ပြုလုပ်ရန် (Do's)
- သန့်ရှင်းသော အဝတ်/ပတ်တီးဖြင့် မိနစ် ၁၀-၁၅ ခန့် တိုက်ရိုက်ဖိထားပါ။
- ဒဏ်ရာကို နှလုံးထက် မြင့်အောင် မြှောက်ထားပါ။
- သွေးထွက်နည်းသွားပါက ဖိအားပေးပတ်တီး (Pressure bandage) စည်းပါ။
- လူနာကို စိတ်ငြိမ်အောင် အားပေးစကားပြောပါ။
ရှောင်ကြဉ်ရန် (Don'ts)
- သွေးစိုနေသော မူလအဝတ်ကို လုံးဝ မဖယ်ရှားရ (သွေးခဲခြင်းကို ပျက်စေနိုင်သဖြင့် အပေါ်မှသာ ထပ်အုပ်ပါ)။
- ဒဏ်ရာကို သွေးတိတ်/မတိတ် သိရန် ခဏခဏ လှန်မကြည့်ရ။
- ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သဖြင့် ပါးစပ်မှတစ်ဆင့် ရေ သို့မဟုတ် အစားအစာ ဘာမှ မကျွေးရ/မတိုက်ရ။
- သွေးတိတ်အောင်စည်းသည့်အစည်း (Tourniquet) ကို မလိုအပ်ဘဲ မသုံးရ (ကျွမ်းကျင်မှုမရှိဘဲ သုံးပါက ခြေ/လက် ပုပ်ပြီး ဖြတ်ပစ်ရနိုင်သည်)။
Conclusion / Final Advice
သွေးထွက်လွန်ခြင်းအတွက် အရေးကြီးဆုံးမှာ "ဖိထားခြင်း (Pressure)" ဖြစ်ပါသည်။ သွေးမတိတ်မချင်း ဖိထားပြီး အဝတ်အစားများ သွေးစိုသွားပါက မဖယ်ရှားဘဲ အပေါ်မှသာ ထပ်အုပ်ပါ။ Tourniquet (သွေးတိတ်ကြိုးစည်းခြင်း) သည် နောက်ဆုံးအဆင့် အသက်အန္တရာယ်ရှိမှသာ သုံးရမည့်နည်းလမ်းဖြစ်သဖြင့် သတိပြုပါ။ လူနာကို အမြန်ဆုံး ဆေးရုံပို့ဆောင်ပါ။