နှာခေါင်းသွေးလျှံခြင်း (First Aid for Nosebleed)
Quick Summary
နှာခေါင်းသွေးလျှံလျှင် "ခေါင်းမော့ရမည်" ဆိုသည်မှာ အယူအဆမှားဖြစ်သည်။ ပက်လက်မလှဲပါနှင့်။ မတ်မတ်ထိုင်ပြီး ခေါင်းကို ရှေ့သို့ အနည်းငယ်ငုံ့ထားပါ။ နှာခေါင်း၏ နှာနုရိုး (ပျော့သောနေရာ) ကို လက်မ၊ လက်ညှိုးတို့ဖြင့် ၁၀ မိနစ်မှ ၁၅ မိနစ်ခန့် တစ်ဆက်တည်း ဖိညှပ်ထားပြီး ပါးစပ်မှ အသက်ရှူပါ။ လည်ချောင်းထဲရောက်လာသော သွေးများကို မျိုမချဘဲ ထွေးထုတ်ပါ။
Steps

ရှေ့သို့ကိုင်း၍ ထိုင်ပါ (Sit Upright and Lean Forward) - နှာခေါင်းသွေးယိုလျှင် ပက်လက်လှဲခြင်း သို့မဟုတ် ခေါင်းမော့ခြင်း မလုပ်ရ။ မတ်မတ်ထိုင်ပြီး ကိုယ်ကိုရှေ့သို့ အနည်းငယ်ကိုင်းကာ မေးစေ့ကို အောက်ဘက်သို့ အနည်းငယ်ချထားပါ။ ဤသို့နေခြင်းဖြင့် သွေးများ လည်ချောင်းထဲသို့ စီးဝင်ပြီး မျိုချမိခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်။

နှာနုရိုးကို ဖိညှပ်ထားပါ (Pinch the Soft Part of the Nose)- လက်မနှင့် လက်ညှိုးကိုသုံးပြီး နှာခေါင်း၏ ပျော့ပျောင်းသော နှာနုရိုးနေရာကို ၁၀ မိနစ်မှ ၁၅ မိနစ်ခန့် ကြာအောင် တစ်ဆက်တည်း ဖိညှပ်ထားပါ။ ကြားထဲတွင် သွေးတိတ်/မတိတ် သိရန် ဖိထားမှုကို ခဏခဏ လွှတ်ကြည့်ခြင်း လုံးဝ မလုပ်ပါနှင့်။ ပါးစပ်မှသာ အသက်ရှူပြီး တည်ငြိမ်စွာနေပါ။

ရေခဲကပ်ပြီး သွေးထွေးထုတ်ပါ (Apply Ice and Spit Blood)- သွေးတိတ်မြန်စေရန် နှာခေါင်းနှင့် ပါးပြင်ပေါ်တွင် ရေခဲဝတ် ကပ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ပါးစပ်အတွင်းသို့ သွေးများဝင်လာပါက မျိုမချဘဲ အပြင်သို့ ထွေးထုတ်ပစ်ပါ။ (မျိုချမိသောသွေးသည် ပျို့အန်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်)။ သွေးပြန်လျှံလာပါက နောက်ထပ် ၁၀-၁၅ မိနစ်ခန့် ထပ်မံဖိထားပါ။

အနားယူပြီး စောင့်ကြည့်ပါ (Rest and Avoid Irritation)- သွေးတိတ်သွားပါက ခေါင်းကို နှလုံးအထက် မြင့်အောင် ဆက်လက်ထားရှိပြီး (ထိုင်လျက်/မှီလျက်) အနားယူပါ။ နှာခေါင်းထဲသို့ ဂွမ်း/တစ်သျှူးများ ထိုးသိပ်ထည့်ခြင်း လုံးဝ မလုပ်ရ။ သွေးတိတ်ပြီး ၂၄ နာရီအတွင်း နှာခေါင်းကို ကုတ်ဖဲ့ခြင်း၊ ညှစ်ခြင်းနှင့် ပြင်းထန်သော လှုပ်ရှားမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Do's and Don'ts
ပြုလုပ်ရန် (Do's)
- မတ်မတ်ထိုင်ပြီး ကိုယ်ကိုရှေ့သို့ အနည်းငယ်ကိုင်းပါ (မေးကိုအောက် အနည်းငယ်ချထားပါ)။
- လက်မနှင့် လက်ညှိုးကိုသုံးပြီး နှာနုရိုးကို ၁၀-၁၅ မိနစ်ခန့် တစ်ဆက်တည်း ဖိညှပ်ထားပါ။
- ပါးစပ်မှ အသက်ရှူပြီး အေးဆေးတည်ငြိမ်စွာနေပါ။
- သွေးတိတ်အောင် နှာခေါင်းနှင့် ပါးပြင်ပေါ်တွင် ရေခဲဝတ် ကပ်ပေးပါ။
- ပါးစပ်အတွင်းသို့ သွေးဝင်လာပါက ထွေးထုတ်ပါ။
- ခေါင်းကို နှလုံးအထက် မြင့်အောင်ထားပါ (ထိုင်နေပါ)။
ရှောင်ကြဉ်ရန် (Don'ts)
- သွေးအလွန်အမင်း ယိုနေစဉ် ပက်လက်လှဲမနေပါနှင့် (ခေါင်းမော့ခြင်း မလုပ်ရ)။
- နှာခေါင်းအတွင်းသို့ တစ်သျှူး/ဂွမ်းများ ထည့်သွင်းမပိတ်ပါနှင့် (နှာခေါင်းအတွင်းမြှေးကို ထိခိုက်စေသည်)။
- နှာနုရိုးကို သွေးတိတ်အောင် ဖိသည့်အခါ ဖိလိုက်/လွှတ်လိုက် လုံးဝ မလုပ်ပါနှင့်။
- နှာခေါင်းအတွင်းသို့ ဆေးဖက်ဝင်အမှုန့်များ/အိမ်တွင်းကုထုံးများ မသုံးပါနှင့် (ပိုးဝင်နိုင်သည်)။
- သွေးတိတ်ပြီး အနည်းဆုံး ၂၄ နာရီအတွင်း နှာခေါင်းကို မကုတ်ဖဲ့ပါနှင့်၊ မညှစ်ပါနှင့်၊ မပွတ်သပ်ပါနှင့်။
- ၂၄ နာရီအတွင်း ရေနွေးကြမ်းပူပူသောက်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်း ပြင်းပြင်းလုပ်ခြင်းနှင့် ကုန်းခြင်းကိုင်းခြင်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Conclusion / Final Advice
နှာခေါင်းသွေးလျှံခြင်းသည် အများအားဖြင့် စိုးရိမ်စရာမရှိဘဲ အိမ်တွင်းပြုစုနည်းဖြင့် သက်သာနိုင်ပါသည်။ အရေးအကြီးဆုံးမှာ "ခေါင်းမော့ခြင်း" ကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး နှာနုရိုးကို ၁၅ မိနစ်ခန့် အဆက်မပြတ် ဖိထားရန်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ မိနစ် ၃၀ ကျော်သည်အထိ သွေးမတိတ်လျှင်၊ သွေးထွက်လွန်ပြီး မူးဝေလာလျှင်၊ သို့မဟုတ် မကြာခဏ သွေးယိုတတ်လျှင် ဆရာဝန်နှင့် မဖြစ်မနေ ပြသတိုင်ပင်ပါ။